Μικρές μαρτυρίες μιας μεγάλης τραγωδίας
«Τεμέτερον» — το δικό μας. Φωνές και πρόσωπα ανθρώπων που έζησαν τον ξεριζωμό και τον αφανισμό του ποντιακού ελληνισμού, καταγραμμένα ώστε να μη χαθούν στη λήθη.
Το «Τεμέτερον» —λέξη που στην ποντιακή διάλεκτο σημαίνει «το δικό μας»— είναι μια συλλογή από μικρές, αληθινές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν ή κουβάλησαν τη μνήμη μιας μεγάλης τραγωδίας.
Σκόρπιες στιγμές, ονόματα και πρόσωπα που η συγγραφέας συγκέντρωσε και κατέγραψε με σεβασμό: ιστορίες πόνου, απώλειας και αντοχής που, η καθεμιά ξεχωριστά, συνθέτουν το πρόσωπο της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού.
Λίγες μόνο από τις φωνές που κρατά αυτό το βιβλίο ζωντανές. Αποσπάσματα από την παρουσίαση του οπισθόφυλλου.
…μια παρέα Τούρκων στεκόταν λίγο πιο πέρα και συνομιλούσαν μεταξύ τους, όταν ένας από αυτούς είπε: «Σήμερα θα σκοτώσω έναν Γκιαούρη!». Τράβηξε το πιστόλι και πυροβόλησε τον Νικόλα που έτυχε να είναι εκεί…
…είδα με τα μάτια μου το μωρό μιας μάνας, η οποία είχε πεθάνει στον δρόμο, να προσπαθεί να θηλάσει. Ένας Τούρκος πλησίασε τη νεκρή γυναίκα και, κλωτσώντας την, φώναζε: «Ψέματα κάνεις ότι πέθανες! Ψέματα!»…
…το βάρος του μικρού αγοριού είχε γίνει αβάσταχτο στους ώμους και στα χέρια της Ελπίδας. Αναγκάστηκε να αφήσει τον αδελφό της στην άκρη του δρόμου. «Γύριζα κάθε τόσο και τον έβλεπα», μας έλεγε η μητέρα μου. «Με κοιτούσε και έκλαιγε. Μάτωσε η ψυχή μου»…
…χωρίς τροφή μέσα στο κρύο και στο χιόνι, το μικρό κορίτσι ξεψύχησε. Άφησαν το άψυχο κορμάκι της στην άκρη του δρόμου και το σκέπασαν με χιόνι. Οι δύο αδελφές, εξουθενωμένες, συνέχισαν να περπατούν…
— Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου —
Ένα βιβλίο-μαρτυρία για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Διαθέσιμο από τις Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.